Credo

Elżbieta Staniszewska

Dr Elżbieta Staniszewska Ur. 12.12.1955 w Radomiu 

elka.staniszewska@gmail.com

W 1982 ukończyła studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu (obecnie Uniwersytet Artystyczny), dyplom z rysunku w pracowni prof. Jarosława Kozłowskiego i gobelinu prof. Magdaleny Abakanowicz. W 1990 ukończyła etnografię na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, muzealnik. Uprawia rysunek, tkaninę, rzeźbę, instalację. Autorka czterech wystaw indywidualnych, brała udział w blisko pięćdziesięciu wystawach zbiorowych. Doktor nauk humanistycznych z zakresu filozofii, (UAM, IFK, 2009, promotor prof. Anna Pałubicka, recenzenci: prof. A. Zeidler-Janiszewska, R. Kubicki). Wieloletni pracownik merytoryczny Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie i Muzeum Wsi Radomskiej. Zrealizowała ponad czterdzieści ekspozycji muzealnych. Nagrody Ministra Kultury i Sztuki w Konkursie na Najciekawsze Wydarzenie Muzealne Roku 1993 i 1995. W 1996 otrzymała nagrodę Wojewody Radomskiego za osiągnięcia w muzealnictwie. W 1984-1986 uzyskała stypendium twórcze Ministra Kultury i Sztuki, w 1994 stypendium twórcze Wojewody Radomskiego. Od 1998 była nauczycielką Liceum Plastycznego w Radomiu. Od 2009 do 2019 była zatrudniona na stanowisku adiunkta na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. K. Pułaskiego w Radomiu. W 2016 otrzymała Nagrodę Indywidualną III stopnia Rektora UTH za pracę naukową i dydaktyczną oraz Medal Komisji Edukacji Narodowej Ministra Edukacji Narodowej. Autorka ponad czterdziestu publikacji, m.in.: Idee ponadpraktyczne w sztuce użytkowej. Uwagi na marginesie twórczości Philippe’a Starcka i koncepcji Ulricha Becka, [w:] Wizje i Re-wizje. Wielka Księga Estetyki w Polsce, red. K. Wilkoszewska, UNIVERSITAS, Kraków 2007, O sztuce designu, Wydawnictwo PRad., Radom 2012, Od sztuki użytkowej do designu – uniwersalność motywów, form i funkcji? Jak estetycy wytwarzają uniwersalność?, [w:] Estetyka pośród kultur, red. K. Wilkoszewska, UNIVERSITAS, Kraków 2012.From Richard Shusterman’s Pragmatist Aesthetics to Not-intellectual Concept of Art Perception, [w:] “Transacting Aesthetics”, red. S. Stankiewicz. Wydawnictwo LIBRON, Kraków 2015, Design as a Means of Conveying Postmodern Myths and Narrations,[w:] “Journal of Art & Humanities”, volume-4, Number -11, November 2015, USA. Współopracowanie książki Ewy Adamskiej, Wiersze, wersy, wersety, Wydawnictwo EA, Poznań-Radom 2016.czytaj dalej..

 

CREDO

Poprzez sztukę wyrażam swoją postawę wobec zastanej rzeczywistości – refleksyjnego obserwatora. Nie jest to postawa buntu a raczej szept o tym, co ważne lub niezauważone.

W wypowiedzi werbalnej dobieramy słowa, a w artystycznej – środki wyrazu plastycznego, media adekwatne do przekazywanych treści semantycznych, idei. Sztuka ma swoją logikę, gramatykę inną niż ta wykorzystywana w zwerbalizowanych wypowiedziach. Staram się nią posługiwać, stosując metafory plastyczne (semantyczne i formalne). Prowadzę z widzami rodzaj pozawerbalnego dialogu. Moją troską jest by prezentowane przez mnie prace były czytelne dla odbiorców.

Najstarszą i wciąż aktualną moją wypowiedzią, od 1998 roku, jest praca O sztuce i koniczynie – to jednocześnie moje artystyczne credo. W rysunkowej wypowiedzi wszystkie liście koniczyny są równoprawne i realne: trójlistne, czterolistne, pięciolistne itd. Jednak większość z nas wybierze ten zmutowany, czterolistny, zielony listek (symbol szczęścia) spośród wszystkich możliwych przedstawień koniczyny. Tak, jak w życiu często poszukujemy czegoś niezwykłego i nie zauważamy, że wyjątkowe jest to, co mamy na wyciągnięcie ręki. Raz są to ludzie, innym razem przedmioty. Tęsknimy za wielkimi dziełami sztuki w swojej prywatnej przestrzeni a nie dostrzegamy, że codziennie posługujemy się przedmiotami dizajnu, które tę przestrzeń mam estetyzują. Staram się uwrażliwić widzów poprzez wywołanie refleksji o przemijaniu, ulotności życia i doznań. Uprawiam rysunek, tkaninę, rzeźbę, instalacje, techniki multimedialne. Najpełniej wypowiadam się w cyklach. Drzewa miejskie to cykl, który realizuję od niemal dwudziestu lat. W pracy Dąb utrwaliłam cień dziesięcioletniego dębu, samosiejki, który rósł na terenie Muzeum Wsi Radomskiej i został ścięty, ponieważ jego bryła korzeniowa zagrażała zabytkowemu drewnianemu budynkowi. Lipa, to odbicie drzewa w miejskiej kałuży. Przez lata pośpiesznie przechodziłam obok tego drzewa i jego rozległą koronę zobaczyłam dopiero na powierzchni płytkiej kałuży. Zachwyciłam się tym miejskim drzewem. Rysunek na płótnie pt.; Brzoza jest zarejestrowanym obrazem drzewa z perspektywy leżącego w wózku niemowlaka. Uśmiech na twarzy dziecka, zawsze w tym samym miejscu, spowodował, że podniosłam głowę by zobaczyć co jej się tak bardzo podoba? To była ta piękna lipa. Papierówki, to kilkanaście obiektów w kształcie walców, zrekonstruowanych z ulotek supermarketów, opakowań i kleju, które swoją strukturą przypominają pnie sosen. Młode, kilkuletnie sosny są surowcem do produkcji papieru na druk reklam. Podjęłam próbę odwrócenia tego procesu. Powierzchnie tych zrekonstruowanych pni pokryłam papierem z wydrukowanymi fotografiami powierzchni, na której je eksponuję. Drzewo z ul. Malczewskiego 20A jest multimedialną projekcją uschniętego drzewa, które rosło obok Galerii Rogatka, pod adresem podanym w tytule pracy. Zostało ścięte by powiększyć powierzchnię parkingu. Wciąż realizuję miniatury tkackie techniką haftu, broszowania, tkania na ruchomej osnowie. Jest to cykl Z zielnika Ewy, inspiracją są liście drzew i dekoracyjne tkaniny. Często poszukuję nowych rozwiązań formalnych, technicznych, wciąż eksperymentuję. Kiedy wykonuję rzeźbiarskie portrety i medale najbliższym i przyjaciołom sprawdzam swoje umiejętności manualne, utrwalam moją pamięć o nich. Ostatni rzeźbiarski cykl to niewielkie figurki postaci, zaobserwowane sytuacje, zastygłe w bezruchu i zamknięte w transparentnych opakowaniach. Są one formalnymi metaforami miniaturowych, porcelanowych figurek, które kiedyś stawiano na komodach w mieszczańskich domach. Poprzez rekwizyty, w które je wyposażam lub pozy, w jakich je rzeźbię są moim komentarzem życia społecznego, sytuacji z najbliższego otoczenia. Z przymrużeniem oka opowiadam o „ludziach z sąsiedztwa” lub „telewizji”. Moje ostatnie gobeliny wykonuję z tkanin przeznaczonych do recyklingu i wplatam w nie światłowody. Tnę gotowe, zużyte tkaniny kupione w second handach na wąskie paski tak, jak to kiedyś robiły wiejskie tkaczki. One z tych wąskich pasków wytwarzały na krosnach tkackich, wielobarwne chodniki, tzw. „szmaciaki”. Robiły to z wymuszonej biedą oszczędności. Ja z podobnych, wąskich, pociętych tkanin o starannie dobranej kolorystyce tkam na ramie dekoracyjne tkaniny, które dzięki wplecionym światłowodom wieczorami, we wnętrzach, stają się źródłem światła. Zastosowanie w tkaninach światłowodów poszerza ich estetyczną funkcję, odświeża tradycyjną tkaninę o możliwości doświetlania wnętrza jednym z kilku dowolnie wybieranych barw światła, umożliwia budowanie nastroju. Moje teoretyczne, naukowe zainteresowania korespondują z działalnością artystyczną. Interesuje mnie najmłodsza dyscyplina sztuki – design, dizajn. Jest to najbardziej osadzona w codzienności forma sztuki współczesnej, która estetyzuje naszą przestrzeń. Dizajn, o czym wielokrotnie pisałam, komunikuje ważne prospołeczne treści o zagrożeniach naszego ponowoczesnego świata, np.: degradacji naturalnego środowiska, kataklizmach klimatycznych, konfliktach zbrojnych, nierównościach ekonomicznych, itp. Współczesny dizajn włącza się aktywnie w rozwiązywanie problemów ponowoczesnego świata. Dizajnerzy projektują przedmioty, które są np.: energooszczędne, proekologiczne, często z recyklingu. Nierzadko część zysku z ich sprzedaży przeznaczona jest dla ofiar kataklizmów klimatycznych, konfliktów zbrojnych. Oni nie tylko estetyzują naszą przestrzeń, ale i ulepszają nasz ponowoczesny świat. Te idee są mi bliskie i staram się je propagować poprzez moją artystyczną działalność. ©

PUBLIKACJE:

Monografia:

O sztuce designu, Wydawnictwo PRad., Radom 2012, ss. 215, ISBN 1642-5278.

Artykuły:

Odświeżenie tkaniny w ponowoczesności, [w;] Iluzja czy inne koncepcje wyrażania przestrzeni w dwuwymiarowych obrazowaniach sztuki współczesnej?, s. 41-49, ISBN 978-83-7351-886-5.
Czy estetyka jest sterowana?, [w:] Zapomniana sztuka – sztuka pamiętana, red. T. Pękala, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2019, s.215-233, ISBN 978-83-227-9215-5.
Przemiana funkcji sztuki w ponowoczesności na wybranych przykładach dizajnu i street artu, [w:] Dyskursy sztuki. Dyskursy o sztuce, red. T. Pękala, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2018, s. 433-444,ISBN 978-83-227-9091-5.
Wspomnienie. Myśląc o Ewie…, [w:] Wiersze, wersy, wersety, Wydawnictwo EA, Poznań-Radom 2016, s. 25-44, ISBN 978-83-946133-0-3. https://issuu.com/ewaannaadamska/docs/wiersze_ewy_a5
Niezwykłe walory estetyczne rozświetlonych tkanin. Włodzimierza Cygana architektura tkanego obrazu, [w:] „Arteria. Rocznik Wydziału Sztuki Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego” nr 16/2018, s. 99-101, ISBN 1895-5827.
Estetyczne i pozaestetyczne wartości design, [w:] Kryteria wyboru i oceniania w kulturze, red. J. Winnicka-Gburek, B. Dziadzia, Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gdańsk 2017, s. 143-153, ISBN 978-83-65155-75-7.
56 m² wg projektu Adama Kowalskiego, [w:] „Arteria. Rocznik Wydziału Sztuki Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego” nr 15/2017, s. 20-23, ISBN 1895-5827
Malarskie konfrontacje, [w:] „Arteria. Rocznik Wydziału Sztuki Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego”, Radom 2016, s.56-57, ISBN 1895-5827.
Przestrzeń miejska a wspólnota; przypadek Radomia [w:] Czasopismo Naukowe „Kultura i Historia” nr 30/2016, ISSN 1659-8942-9826 http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/ http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/numery/kultura-i-historia-nr-302016
Design as a Means of Conveying Postmodern Myths and Narrations,[w:] “Journal of Art & Humanities”, volume-4, Number -11, November 2015, MIR Center for Socio-Economic-Research 1 Research Court, Rockville, MD 20850, USA, s. 19-29, ISSN 2167-9045.
From Richard Shusterman’s Pragmatist Aesthetics to Non-intellectual Concept of Art Perception, [w:] Transacting Aesthetics, red. S. Stankiewicz, Wydawnictwo LIBRON – Filip Lohner, Kraków 2015, s. 113-118. ISBN 978-83-65148-28-5 http://libron.pl/katalog/czytaj/id/218
The human body; From its instrumentality to its axiological precedence in the contemporary art of design [w:] “Argument. Biannual Philosophical Journal”, volume 5, Number 1, Krakow, Jun 2015, s. 79-86. ISSN 20-83-6635. http://www.argument-journal.eu/tom-5-numer-1
Działania artystyczne Akademii Sztuki ze Szczecina w czasie trwania 19. ICA Kraków 2013, [w:] „Estetyka. Biuletyn”, red. L. Bieszczad, Nr 1(1), Uniwersytet Jagielloński, Polskie Towarzystwo Estetyczne, Kraków 2014, s. 75-77. http://libron.pl/katalog/czytaj/id/218. lub http://www.iphils.uj.edu.pl/pte/Estetyka.Biuletyn_1(1)_2014.pdf
Postmodernizm – kontynuacja modernistycznych idei w oparciu o przykłady z zakresu sztuki użytkowej, [w:] Powrót modernizmu, red. T. Pękala, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2013, s. 209-222. ISBN 978-83-7784-361-1.
Modulor Le Corbusiera – liczba w praktyce, [w:] „Arteria” nr 11/2013, Wydawnictwo UTH, Radom 2013, s. 17-20. ISSN 1895-5827.
Od sztuki użytkowej do designu – uniwersalność motywów, form funkcji? Jak estetycy wytwarzają uniwersalność?, [w:] Estetyka pośród kultur, red. K. Wilkoszewska, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków 2012, s. 183-194. ISBN 97883-242-1674-1.
O tkaninach Jolanty Rudzkiej-Habisiak, [w:] „Arteria” nr 10/2012, Wydawnictwo Politechniki Radomskiej, Radom 2012, s. 112-113. ISSN 1895-5827.
Aleksandra Dobrowolska – ceramika, [w:] katalog wystawy, marzec 2012, „Galeria na Pietrze” BWA Kielce, ul. Leśna 2.
Bogusław Dobrowolski – ceramika, [w:] katalog wystawy, marzec 2012, „Galeria na Pietrze” BWA Kielce, ul. Leśna 2.
Spektakl multimedialny Włodzimierza Szymańskiego pt. «moshe szafir», [w:] Konteksty sztuki.
Konteksty estetyki. Tradycje i perspektywy estetyki, t. I, red. K. Wilkoszewska, A. Zeidler-Janiszewska, Wydawnictwo Sowa-Druk na Życzenie, Łódź 2011, s. 389-392. ISBN 978-83-62409-15-0. Performance Jana S. Wojciechowskiego «Pożegnanie głowy», [w:] Konteksty sztuki. Konteksty estetyki. Tradycje i perspektywy estetyki, t. I, red. K. Wilkoszewska, A. Zeidler-Janiszewska, Wydawnictwo Sowa-Druk na Życzenie, Łódź 2011, s. 393-398. ISBN 978-83-62409-15-0.
Młodzi designerzy w Polsce – komunikacja czy tylko anestetyzacja?, [w:] Konteksty sztuki. Konteksty estetyki. Przestrzeń późnej nowoczesności, t. II, red. I. Lorenc, M. Salwa, Wydawnictwo Sowa-Druk na Życzenie, Łódź 2011, s. 319-333. ISBN 978-83-62409-16-7.
Współczesny design i sposoby partycypacji w kulturze, [w:] Didaktika vỳtvarneho umienia koncepty, kontexty, prax. Zbiorník príspevkov z medzinárodnej vedeckej konferencje, Vydanla Pedagogická fakulta Univerzity Mateja Bela 2011, s. 194-207. ISBN 978-80-557-0302-2.
Z pamięci mojej wykroje – cykl portretów Szymona Piasty, [w:] katalog wystawy, Galeria Sztuki Współczesnej w Przemyślu, kwiecień 2011.
Andrzej Banachowicz – artysta i pedagog, [w:] „Arteria” nr 9/2011, Wydawnictwo Politechniki Radomskiej, Radom 2011, s. 44-46. ISSN 1895-5827.
Muzealnictwo w ponowoczesności – od kolekcji przedmiotów do realizacji idei, [w: ] „Wieś Radomska poprzednio Zeszyty Naukowe Muzeum Wsi Radomskiej”, t. 9, red. Z. Skuza, Radom 2011, s. 189-194. ISSN 1425-9915
Przemyt sztuki w plakacie – Polska powojenna, [w:] Materia sztuki, red. M. Ostrowicki, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków 2010, s. 351-360. ISBN 97883-242-0813-5.
Od dekoracji narzędzia po estetyzację rzeczy. Design w perspektywie heideggerowskiej poręczności, [w:] Narzędzie…, red. A. Giełdoń-Peszek, seria: Folia Acadeimae, ASP w Katowicach, Katowice 2010, s. 99-11., ISBN 978-83-61424-17-8.
Refleksje o współczesnym polskim designu w kontekście raportu IWP Beaty Bochińskiej i Iwony Palczewskiej, [w:] „Arteria” nr 8/2010, red. A. Olszewski, Wydawnictwo Politechniki Radomskiej, Radom 2010, s. 35-41. ISSN 1895-5827
Anna Apanowicz (1915-2010) z domu Borowska, primo voto Bichniewicz, [w: ] „Arteria” nr 8/2010, red. A. Olszewski, Wydawnictwo Politechniki Radomskiej, Radom 2010, s. 106-107. ISSN 1895-5827
Refleksje o sztuce i procesie jej powstawania, [w:] „Z życia Politechniki Radomskiej”, nr 2 (37), Radom 2010, s. 18 – 21. ISSN 1642-1256.
Dziennik MMS Edyty Jaworskiej-Kowalskiej, [w:] katalog wystawy Edyty Jaworskiej-Kowalskiej, przeł. niem. B. Frasheri, przeł. ang. M. Kowalska, Drukarnia Towarzystwa Słowaków w Polsce, ul. Św. Filipa 7, Kraków 2010, s. 9-10, 12-13, 15-16.
Stanisław Ignacy Witkiewicz – niezauważony designer XX wieku, [w:] Przyszłość Witkacego, red. T. Pękala, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków 2010, s. 351-360. ISBN 97883-242-1336-8.
Patrząc z oddali na morze. Refleksje o wspólnej wystawie Piotra C. Kowalskiego i Witolda Lubinieckiego w Bałtyckiej Galerii Sztuki, [w:] „Arteria” nr 7/2009, red. A. Olszewski, Wydawnictwo Politechniki Radomskiej, s. 100-105. ISBN 1895-5827
Przywracanie komunikatywności współczesnej sztuce. Od upiększania narzędzia do estetyzacji rzeczy, [w:] „Arteria”, red. A. Olszewski, Wydawnictwo Politechniki Radomskiej, nr 6/2008, s. 89 - 97. ISBN1895-5827.
Idee ponadpraktyczne w sztuce użytkowej. Uwagi na marginesie twórczości Philippe’a Starcka i koncepcji Ulricha Becka, [w:] Wizje i Re-wizje. Wielka Księga Estetyki w Polsce, red. K. Wilkoszewska, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków 2007, s. 285-294. ISBN 97883-242-0619-3.
Chleb codzienny, [w:] katalog wystawy: „O chlebie powszednim...”, red.: M. Jurecka, E. Nakoneczna, E. Staniszewska, Muzeum Wsi Radomskiej, Radom 2000.
Funkcjonowanie mitu w sztuce współczesnej, [w:] „Kielecka Teka Skansenowska”, red. J. Czajkowski, T. I, wyd. Muzeum Wsi Kieleckiej, Kielce 2000, s. 101-110. ISNB 83-905256-8-2. ©

 

dr Elżbieta Staniszewska


do góry
wyślij
drukuj





liczniki odwiedzin